View Cart   
 
 

Gebruiksaanwijzing

Gebruiks aanwijzing

De taal die we zullen leren wordt voornamelijk gesproken in het oosten van ons land, t.w. in de dorpen Bigi Ston, en Galibi onder de Caraiben, maar ook in Paramaribo kan men zich verstaanbaar maken. De taal is beinvloed door het Frans vanwege de trek naar Frans Guyana.Toch zijn er binnen deze groepen ook verschillen in uitspraak. In Paramaribo en omstreken bevat de taal meer invloeden van het Nederlands en Sranang tongo , maar belangrijk is dat ze elkaar verstaan.

Enkele typische klanken in deze taal zijn:
[i] als in ‘kies’
[a] als in ‘awara’
[o] als in ‘oto’( Sranang tongo)
[e] als in ‘pepre’( Sranang tongo)
[ə] als in ‘de

 

De officiele spelling volgens het boek, ‘Karaïbs voor beginners’ door Charles D. Maleko heeft de volgende regels:


Het gebruik van de Romeinse letters. In het Caraïbse alfabet komen de volgende letters niet voor:
b,c,d,f,g,l,q,x,z. Er is wel een uitzondering: na een neusklank worden de b,d,g wel geschreven, vb: ymba=schouderblad, ynda= mond, angary= uitvegen

De klinkers die gebruikt worden in het Caraïbs zijn: a,e, i, o, u , y[ə]

De tweeklanken die in het Caraïbs gebruikt worden zijn: ai, ei, oi, ui, yi [əi], au.

Het plofklank overblijfsel, karakteristiek voor de Karaïbische taal, wordt officieel als een - ‘- (accent grave) geschreven, het is een overblijfsel van de py, ty , ky en klinkt als een lichte ‘h’,bij een p,t,k,s Bij alle andere medeklinkers hoor je de lichte keelklank als een stop, als in het Nederlandse woord ‘naäpen’

De -i- veroorzaakt in de uitspraak een j-klank achter de volgende medeklinker. (zie tabel 1)
Deze -j- klank wordt echter niet geschreven.(zie tabel 1)

Tabel 1

Caraibs

Uitspraak

Nederlands

simo

[sjimjo]

liaan

nimo

[nimjo]

garen


 

Bij –si- verschijnt er een j-klank tussen de s en de i, als er geen -i- aan vooraf gaat. (zie tabel 2)

Tabel 2

Caraibs

Uitspraak

Nederlands

tasi

[tasji]

mierenhout

awasi

[awasji]

mais

posi

[posji]

kalebas

 

  • Bij -ir – verschijnt er geen -j-klank. (zie tabel 3)

Tabel 3

Caraibs

Uitspraak

Nederlands

pira

[piera]

zeil

iro

[iero]

deze, net genoemde

 

Wanneer er na de medeklinker weer een - i – volgt is er geen -j – klank. (zie tabel 4)

Tabel 4

Caraibs

Uitspraak

Nederlands

mimi

[miemie]

jochie

pipi

[piepie]

oma

De combinatie –ik– klinkt hetzelfde als de combinatie –it- , wanneer er geen -i- op volgt.
(zie tabel 5)

Tabel 5

Caraibs

Uitspraak

Nederlands

ika

[ietja]

het weg halen

ita

[ietja]

erin

 

Tabel 6

Caraibs

Uitspraak

Nederlands

tunu

[toenoe]

soort haai

juju

[joejoe]

steenpuist

  • De -u- klinkt als een Nederlandse – oe-. (zie tabel 6)

  • -y- klinkt als de Nederlandse stomme –e-als in ‘de’ en ‘the’ (zie tabel 7)

Tabel 7

Caraibs

Uitspraak

Nederlands

wywy

[wəwə]

bijl

pymy

[pəmə]

nek


  • Wanneer de –y- [ə] aan het begin van een woord onbeklemtoond is, wordt hij niet uitgesproken.
    (zie tabel 8)

Tabel 8

Caraibs

Uitspraak

Nederlands

yjòròkan

[jorohkan]

duivel

yjainary

[jainjarə]

mijn hand

 

  • Als de -y- aan het begin van een woord beklemtoond is, wordt het wel uitgesproken in de volgende gevallen:
  • bij een tweeklank (zie tabel 9 a)
  • bij een -m- of - n- in dezelfde lettergreep
    (zie tabel 9 b,c)
  • bij een plofklank overblijfsel in dezelfde lettergreep (zie tabel 9 d)

 

Tabel 9

 

Caraibs

Uitspraak

Nederlands

yino

[əjnjo]

mijn man

ymba

[əmba]

schouderblad

ynda

[ənda]

mond

̀yme

[əme]

kind

 

  • De –j- klinkt als de Nederlandse –j-.
    (zie tabel 10)


Tabel 10

Caraibs

Uitspraak

Nederlands

jakuwa

[jakoewa]

geest

jumy

[jumə]

vader

jaja

[jaja]

broer

 

  • De -k- in de volgende gevallen als in het Nederlands. (zie tabel 11 a,b,c,d,e)
    Na een -n- in hetzelfde woord wordt de -k- als een -g- geschreven.
    (zie tabel 11 e, f)

Tabel 11

Caraibs

Uitspraak

Nederlands

kusa

[koesa]

krab

okoju

[okojoe]

slang

k̀oko

[koko]

kokosnoot

̀aka

[aka]

ziel

ongai

[onkai]

kam

tangure

[tankoere]

uitgediept

 


  • De -m- klinkt als de Nederlandse -m-.
    (zie tabel 12)

Tabel 12

Caraibs

Uitspraak

Nederlands

marija

[marija]

mes

amoro

[amoro]

jij

 

  • De -n- klinkt als de Nederlandse -n-.
    (zie tabel 13 a,b)
    Aan het eind van een woord klinkt de -n- als een
    -ng-. (zie tabel 13 c,d)

Tabel 13

 

Caraibs

Uitspraak

Nederlands

nana

[nana]

ananas

pena

[pena]

deur

m̀okaron

[mokarong]

die

anojan

[anojang]

jullie grootmoeder

 


  • De -p- klinkt als de Nederlandse -p-. (zie tabel 14)

Tabel 14

Caraibs

Uitspraak

Nederlands

pot̀yja

[podəja]

watermeloen

upaka

[upaka]

wakker worden

̀ak̀apo

[ahkahpo]

geestverschijning

 

  • De -r- ligt in uitspraak tussen de Nederlandse -r- en -l-.
    Na de a, e, u en y [ə] wordt de tong naar voren geklapt, tijdens de uitspraak.

Na de -i- en – e-, naar achteren. (zie tabel 15)


Tabel 15

Caraibs

Uitspraak

Nederlands

parana

[parana]

zee, golven

moro

[moro]

die

ero

[iro]

deze

irombo

[ierombo]

daarna


 

  • De –t- kan op verschillende manieren uitgesproken worden.

Hij klinkt als een -t- aan het begin van een woord.
(zie tabel 16 a,b)
De -t- wordt als een -d-– uitgesproken als hij volgt na een lettergreep die bestaat uit een medeklinker, gevolgd door een onbeklemtoonde klinker. (zie tabel 16 c)

Tabel 16

Caraibs

Uitspraak

Nederlands

a)

tuna

[toena]

water

b)

tamùne

[tamoeni]

wit

c)

pataja

[padaja]

afdakje

 

  • De -w- klinkt als de Nederlandse -w-. (zie tabel 17)

Tabel 17

Caraibs

Uitspraak

Nederlands

werewere

[wiriwiri]

vlieg

Waraku

[warakoe]

soort vis


  • Het plofklankoverblijfsel wordt als een accent-grave -‘- geschreven. Het is een overblijfsel van een plofklank plus een -y-, dus py[pə], ty [tə],ky[kə].

/-------/


Pronunciation of Sounds and Words

The language that is presented in this book is spoken in the eastern villages of the country: Bigi Ston and Galibi, where the Caribs live. Because of migrations across the French border, French influences are noticeable.
It is important to state that even though there are differences in pronunciation, or words, all Caribs living in Suriname understand each other. In Paramaribo and other areas communication is possible, even though there are differences caused by Dutch and Sranantongo influences. The typical [ə] sound that occurs frequently in English is often used.

Some typical sounds in the language are:
[i] as in ‘piece’
[a] as in ‘aha’
[o] as in ‘got’
[e] as in ‘sit’
[ə] as in ‘the’

 

In this book we make use of the official spelling and pronunciation of the Carib language prescribed in ‘Karaïbs voor beginners’ by Charles D. Maleko. The following rules are recommended:

 

  • Use of the Roman or Latin alphabeth,except for the letters b ,c, d,f,g,l,q, x,and z .But there is an exception: after a nasal sound, they are written. Examples:ymba=shoulder, ynda= mouth, yngary= wipe out.

  • The vowels used in Carib are: a,e, i, o, u , yh].
  • Carib diphtongues are ai, ei, oi, ui, yi [əi], au.

 

  • Theə, is typical in the Carib language and is officially written as an -‘- (accent); it is part of the py, ty, ky and sounds as a slight ‘h’ when it occurs with a p, t, k and s. After all other consonants it is heard as a stop, e.g. wàwa.

  • The -i- causes a - j- sound in the pronunciation after the consonant that follows. This -j- sound is not written.

Table 18

Carib

Pronunciation

English

simo

[sjiemjo]

vine

nimo

[niemjo]

thread

 

 

  • When the word starts with –si-, a -j-sound occurs between the -s- en de -i-, if it is not preceded by an -i- .


Table 19

Carib

Pronunciation

English

tasi

[tasjie]

Kind of timber with ants

awasi

[awasjie]

maize

posi

[posjie]

calabash

 

  • With -ir- no -j-sound occurs.


Table 20

Carib

Pronunciation

English

pira

[piera]

sail

iro

[iero]

this, just mentioned


 

  • When an -i- comes again after the consonant there is no extra -j- sound.

Table 21

Carib

Pronunciation

English

mimi

[miemie]

little boy

pipi

[piepie]

grand ma

 

  • The combination -ik- is similar to the combination -it-, when it is not followed by an -i-.


Table 22

Carib

Pronunciation

English

ika

[ietja]

removing

ita

[ietja]

inside

 

  • The -u- sounds as a Dutch -oe-.

Table 23

Carib

Pronunciation

English

tunu

[toenoe]

Shark species

juju

[joejoe]

Furuncle/ boil

 

  • -y- sounds like the Dutch -[ə]- , in this book symbolized as ‘ə’.

 

Table 24

Carib

Pronunciation

English

wywy

[wəwə]

axe

pymy

[pəmə]

neck

 

  • When the -y-[ə] is unstressed at the beginning of a word it is not pronounced.

Table 25

Carib

Pronunciation

English

Yj ̀or ̀o’kan

[jorokhan]

devil

yjainary

[jainjarə]

my hand

 

  • When the -y- [ə] is at the beginning of a word and it is stressed, it is pronounced in the following cases:
  • With a diphthong. (see table 26 a)
  • With an -m- or - n- in the same syllable.
    (see table 26 b, c)
  • In case of the [ə] in the same syllable.
    (see table 26d )

 

Table 26

 

Carib

Pronunciation

English

a)

yino

[əjnjo]

My husband

b)

ymba

[əmba]

shoulder

c)

ynda

[ənda]

mouth

d)

̀yme

[əme]

child

 

  • The -j- sounds like the Dutch -j-

Table 27

Carib

Pronunciation

English

jakuwa

[jakoewa]

spirit

jumy

[jumə]

father

jaja

[jaja]

brother

 


  • The - k- in the following words is pronounced in the same way as in Dutch (see table 28 a, b, c, d).

 

After an -n- in the same word the -k- is written as a -g-, but pronounced as a -k- (See table 28 e, f).

Table 28

Carib

Pronunciation

English

a)

kusa

[koesa]

crab

b)

okoju

[okojoe]

Snake

c)

k̀oko

[kohko]

coconut

d)

̀aka

[ahka]

soul

e)

ongai

[ongai]

comb

f)

tangure

[tangoere]

dug out

 

  • The -m- is pronounced as the Dutch -m-
    (see table 29).

Table 29

Carib

Pronunciation

English

marija

[marija]

knife

amoro

[amoro]

you


 

  • He -n-sounds as the Dutch -n- (see table 30 a, b).
    At the end of a word the -n- sounds as -ng-
    (see table 30 c, d).

Table 30

 

Carib

Pronunciation

English

a)

nana

[nana

pineapple

b)

pena

[pena]

door

c)

m̀okaron

[mokarong]

that

d)

anojan

[anojang]

Your grandmother

 

  • The -p- sounds as the Dutch -p- (see table 31).

Table 31

Carib

Pronunciation

English

pot̀yja

[podəja]

watermelon

upaka

[upaka]

awake

̀ak̀apo

[ahkahpo]

ghost/spirit’s appearance

 


  • The -r- its pronunciation is between the –r- and -l-. After the -a- , -e-, - u- , and- y- [əh] the tongue comes forward, when it is pronounced.But when the -i- en –e- are pronounced the tongue goes backward. (see table 32)

 

Table 32

Carib

Pronunciation

English

parana

[parana]

sea, waves

moro

[moro]

that

ero

[iro]

this

irombo

[ierombo]

afterwards

 

  • The -t- can be pronounced in different ways.
    It sounds as a -t- at the beginning of a word:
    (see table 33 a, b)

    The -t- is pronounced as a -d- when it follows after a syllable that consists of a consonant followed by an unstressed vowel. (see table 33 c)

Table 33

 

Carib

Pronunciation

English

a)

tuna

[toena]

water

b)

tam̀une

[tamoeni]

white

c)

pataja

[padaja]

porch


 

  • The -w- sounds as the Dutch -w-: (see table 34)

Table 34

Carib

Pronunciation

English

werewere

[wiriwiri]

fly

Waraku

[warakoe]

fish species

 

  • The [ə] is written as an accent -‘– geschreven.
    It is a remnant of a -py-, -ty-, -ky-, thus py[pə], ty [tə], ky[kə].

 

Wilt u graag de Karinja taal leren?
We zijn allen Srananmans!
Een rijke cultuur om trots op te zijn.
Help mee onze cultuur te conserveren.
Begin Vandaag, Stel niet uit!

Samengesteld door NOWILIA TAWJOERAM-SABAJO en BERNADETTE AWATJALE.

 

We are all part of the rich and beautiful culture of Suriname.
A culture we should all be proud of.
Contribute in preserving this ancient culture.
Start today, do not hesitate!

NOWILIA TAWJOERAM-SABAJO and BERNADETTE AWATJALE.

Note..

Converseren in het Caraibs - Conversation in Caraib. In de winkels - In stores now.
Make payments with PayPal - it's fast, free and secure!

Coversation in Caraib 3 languages Dutch - English - caraib

President Ronald Venetiaan

Paramaribo - Een exemplaar van dit boek hebben zij gisteren aan de President van de Republiek Suriname, Ronald Venetiaan, aangeboden...

Het boek "Converseren in het Caraibs” is een publicatie van Nowilla V.A. Tawjoeram-Sabajo, lerares Engels verbonden aan de Scholengemeenschap Lelydorp (SGL), 11/11/2009 Read more.. click here..

Jeugd Journaal

Een lesje Caraibs volg deze uitzending van "Het Jeugd Journaal" op donderdag 26/02/2009 Bekijk de video click hier..

A lesson on Caraib checkout the boradcast here "Youth Journal" on Thursday 02/26/2009 watch the video click here..

De Ware Tijd..

‘Converseren in het Caraïbs’ goed ontvangen door Isaak Poetisi op 23/02/2009 lees verder..

Bernharddorp..

Op Bernharddorp is op zondag 15 februari het boek "Converseren in het Caraibs " overhandigd aan de kapitein Jerry Geijsberg lees verder..

Ministerie Onderwijs..

Wij als groep zijn vandaag hier om u een boek aan te bieden omdat hier het onderwijs lees verder..


Website Design by Steven Soekrasno Powered

 

Knowledge center | Documentaires | Muziek | Blogspot | Links | Policies | Sitemap | RSS Print this page
@Copyright 2013, Nowilia Tawjoeram Sabajo. Powered by Suriname Website Design Studio